2011'e Kadar ve Bu Tarihten Sonra Türk Dış Politikası

Dış politikayla pek ilişkisi olamamışların genellikle "monşerler" diye geçiştirdiği Türk Dış Politikası'nın 2011'e kadar sunduğu görünüm genellikle fevkalade olumludur. Sonrası tam bir felaket.

Prof. Dr. Baskın Oran


Bu topraklarda dış politikanın hep 2 temel direği oldu: Batıcılık ve Dengecilik.

Batıcılık, Osmanlı'nın Batı üstünlüğünün farkına varmaya başladığından itibaren oluşup günümüze gelmişti. 1839 Tanzimat'tan filan değil, Merkantilizmin (denizaşırı ticari rekabetin) ıskalandığının yavaş yavaş görülmesinden itibaren ve en azından da 1718 Lale Devri'nden beri ısrarla izlendi. TC'yle doruğuna erişti.

Soğuk Savaş sırasında yani 1950-60 arasındaki DP döneminde bir miktar Stalin'in korkutmaları, ama esas olarak dış ekonomik yardıma bağımlı kılınan iç politikanın sonucu olarak abartıldıysa da, Batıcılık, genel olarak, Türkiye'nin ırmağın akış yönünde (çağdaş uygarlık içinde) pozisyon alması anlamına geldi.

Dengecilik, ülkenin bulunduğu netameli coğrafya nedeniyle Bizans'tan ve Osmanlı'dan miras idi. Hiçbir büyük devletin burada tek başına hakim olmaması ilkesine dayandı. Gerçi bu da 50-60 döneminde zedelendi ama temel ilke olarak kaldı.

Bu 2 temel direk, Türkiye'nin böylesi bir coğrafyada bunca badireyi en az zararla, hatta başarıyla atlatmasına imkan verdi. Savaşlar ortamında savaştan kaçınma olanağı yaratması bile yeterliydi. Bunda, TC Dışişleri Bakanlığının diğer devlet daireleriyle karşılaştırılamayacak kadar kaliteli olması ve onların aksine iç politikadan özerk kalarak diplomasinin rasyonel ilkelerini uygulaması büyük rol oynamıştır.

Eyyyy Amerika...

Eyyyy Putin...

Batıcılığın zirvesi olarak AB Uyum Paketleri'nin birbiri ardına çıkarıldığı 2001-2004 döneminde Türkiye gerek ekonomik gerekse demokratik başarısı sayesinde muazzam prestij kazandı ve bütün İslam ülkelerine, hatta azgelişmiş ülkelere parmakla örnek gösterildi.

AKP iktidarı 2003-04'te içte Batıcı reformları, dışta ise "Komşularla sıfır sorun" politikasını 2011'e kadar sürdürdü. Yani bu tarihe kadar Batıcılık ve Dengecilik devam ettirildiği gibi, Arap ülkelerine soğuk davranma geleneği de Ortadoğu bataklığına girmeksizin yumuşatıldı.

Fakat "Arap Baharı" olarak adlandırılan ama kısa zamanda K. Afrika ülkelerinde Müslüman Kardeşler'in iktidarı ele geçirmesine dönüşen olaylar 2010'da başladı. Batıdan doğuya Tunus, Libya, Mısır diye yürüdü. 2011'de Suriye'ye ulaştı.

Zaten on küsur yılın iktidar zehirlemesini taşıdığı anlaşılan R. T. Erdoğan'ın, bu tarihte büyük bir hayal geliştirdiği anlaşılıyor: Suriye'nin de düşmesi üzerine Atlas Okyanusu'ndan Türkiye'ye ulaşmış bir İslamcı kuşağının lideri olmak.

Bu nedenledir ki, ailecek tatile çıktığı Esad'la aniden bozuştu ve bunun arkası geldi. Zaten 2005'te son bulmuş olan demokratik reformların 2013'teki Gezi Olayı'ndan sonra tersine dönmesi ve ardından da AKP'nin müttefiki Fethullahçıların 17-25 Aralık "tapeler" çıkışı malum. Bunun sonrasında 15 Temmuz 2006 darbe pandomimasının "Allah'ın büyük lütfu" olarak kullanılarak OHAL KHK'lerinin 21. Yüzyılda ülkeyi 1930'lar otokrasisinin fersah fersah gerisine sürüklemesi Türkiye'de demokrasinin çanını çaldı.

Eyyyy Merkel...

Eyyyy Esed...

İşte AKP'nin bu ikinci dönemde TC Dışişleri'ni devre dışı bırakarak zabıt katibine indirgeyen dış politikası, iç politikadaki bu sefaleti aynen kopyaladı. İçeride Kürt meselesi sadece silahla halledilmeye girişildi, bunun bir yansıması olarak Irak ve özellikle de Suriye'ye asker sokularak savaşmaya girişildi.

İç politikanın dış politikayı kelimenin tam anlamıyla esir aldığı bu noktadan sonra, "Sorunsuz sıfır komşu"ya dönüşen TDP, Gürcistan dışında kavgalı olmadığı komşu bırakmadı.

Aslında buna "ülke bırakmadı" demek gerekir çünkü Suriye'ye ilan edilmemiş bir savaş açmanın yanı sıra, demokrasiye dönüş tavsiyesinde bulunan Batı dünyasıyla da (AB ve ABD) inanılmaz biçimde pençeleşmeye başlayan bir TDP zuhur etti. Batıcılık tamamen tahrip edildiği gibi Dengecilik de sona erdi çünkü Türkiye'nin Suriye'de yerleşmek isteyen Rusya'dan başka "dostu" kalmamıştı.

Eyyyy İbadi...

Eyyyy Netenyahu...

Sonuç:

2011'e kadar çok büyük ölçüde başarılı olmuş TDP, AKP'nin bu ikinci döneminde tamir edilmesi zor bir batağa saplanmış durumda ve bu iktidar altında nasıl kurtulacağını da şu anda görmek mümkün değil.



  Baraj Yıkılmazsa Bakın Neler Olacak...

  'Tamam Tamam'

  Oy Verirken Hatırla

  100 Soruda Seçim

  Sensiz Olmaz

  Sosyalistler ve Seçim

 Özgür Gökmen İstihbarat Seçimlerde İktidara mı Çalışıyormuş?

 Naim Dilmener Siyasetin Müziği / Müziğin Siyaseti: 90’lar

 Naim Dilmener Siyasetin Müziği / Müziğin Siyaseti: 80'ler

 Naim Dilmener Siyasetin Müziği/Müziğin Siyaseti: 70’ler

  Yatırımlar Bölgedekilere Teğet Geçiyor

  Önce Sandık Başına, Sonra Sandık Peşine

 Naim Dilmener Siyasetin Müziği/Müziğin Siyaseti: 60’lar

  Artarak Yoksullaşmaya, Güvencesiz Çalışmaya Devam

  Erdoğan'ın Seçim Gafları Rakiplerine Yarıyor

  Bi Bakar mısın? - Dolar Neden Yükseliyor?

  Bi Bakar mısın? - Hadi Gel Köyümüze Geri Dönelim

  Bi Bakar mısın? - En Yakışıklı Kim?

  Türkiye’de İslamcılar ve Laikler, Erdoğan’ı İndirebilmek için Güçlerini Birleştirdiler

  New York Times Demirtaş'ın Mektubunu Yayımladı

  Financial Times: Erdoğan Kürt Oylarını Engellemekle Suçlanıyor

  Kamyon Şoförünün Oğlu Erdoğan Karşıtı Muhalefeti Ateşliyor

  Seçimlerine İlgi Büyük

  Türkiye'de Muhalefet, Nihayet Birleşti

  Erdoğan'ın Kandil Taktiği

  Çocuk İstismarı Meşrulaştırılamaz

  Çocuklar Diyanet Kreşlerine Emanet

  Göstermelik Demokrasi

  Bi Bakar mısın? - Halterciden Müze Müdürü

  Bi Bakar mısın? - İş Görüşmesi

  Bi Bakar mısın? - Kandırıldık

  Bi Bakar mısın? - SON

 Naim Dilmener Siyasetin Müziği/Müziğin Siyaseti

  Eğitimde 16 Yıllık Tahribat

  Bi Bakar mısın? Hırsızlığın Büyüğü Küçüğü

  Bi Bakar mısın? Sıkıldık...

  16 Yılda Kamunun 10.958 Kurumu Satıldı

  Türkiye Bölgesel Eşitsizlikte Ön sıralarda

  Olağanüstü Haksızlık: LGBTİ + Etkinlik Yasakları

  Rakamlarla Türkiye'de Hak İhlalleri

 Doç. Dr. Murat Sevinç İşlemesi İmkânsız Bir Anayasal Sistem

 Prof. Dr. Baskın Oran 2011'e Kadar ve Bu Tarihten Sonra Türk Dış Politikası

  Depremden Kaçacak Yer Kalmadı

 Naim Dilmener Hadi Bakalım, Kolay Gelsin

 Av. Ümit Altaş Ben Bir Avukatım

  Türkiye'deki 4 Muhalefet Partisinin Umudu, Erdoğan'ın Önünü Kesmek

 Ragıp Varol Ak Balon Patlarken: Türkiye'nin 15 yılık İnşaat Yatırımları Üzerine

  Avrupa, Kendi İlkelerini Göz Ardı Etti

 Necmiye Alpay Toplumsal Gerçekliğin Dili

 Necmiye Alpay operasyon, algı operasyonu